Khuyến mại trên mạng vẫn là khuyến mại theo pháp luật thương mại. Phần lớn hình thức như giảm giá, tặng quà, phiếu mua hàng phải thông báo với cơ quan quản lý công thương trước khi thực hiện, trừ một số trường hợp được miễn theo quy định. Chương trình có yếu tố may rủi như quay số, bốc thăm, minigame "bình luận trúng thưởng" phải làm thủ tục chặt hơn. Và nội dung chương trình phải đúng như đã công bố.
Shop nhỏ thường nghĩ thủ tục khuyến mại chỉ dành cho siêu thị, chuỗi lớn. Thực tế, rủi ro hay gặp với shop online lại không nằm ở thủ tục mà ở cách chạy: giá gạch ảo, quà tặng không giao, minigame chọn người thắng theo cảm tính.
Các ngưỡng, giới hạn và thời hạn thông báo có thể thay đổi; bài này nói cơ chế, phần con số hãy tra văn bản hiện hành hoặc hỏi Sở Công Thương nơi kinh doanh.
Các hình thức khuyến mại hay gặp khi bán online
Bảng dưới gom các hình thức shop online hay dùng và điều cần để ý. Thủ tục cụ thể của từng hình thức phải đối chiếu văn bản hiện hành.
| Hình thức | Ví dụ khi bán online | Điều cần để ý |
|---|---|---|
| Giảm giá | Flash sale, giảm giá theo khung giờ, mã giảm giá | Có giới hạn mức giảm tối đa và thời gian, trừ một số trường hợp; giá trước giảm phải là giá thật |
| Tặng quà | Mua kèm quà, tặng mẫu thử | Quà phải giao đúng như công bố; giá trị quà có giới hạn theo quy định |
| Dùng thử miễn phí | Gửi mẫu thử cho khách | Không thu tiền dưới bất kỳ hình thức nào |
| Phiếu mua hàng, mã ưu đãi | Voucher cho đơn sau | Điều kiện dùng phải nói rõ từ đầu |
| Khách hàng thường xuyên | Tích điểm đổi quà | Quy tắc tích, đổi, hết hạn công bố trước; còn liên quan dữ liệu cá nhân |
| Chương trình may rủi | Quay số, bốc thăm, minigame bình luận chọn ngẫu nhiên | Thủ tục đăng ký chặt hơn; giải không có người trúng phải xử lý theo quy định |
Đơn vị nhận thông báo, đăng ký thường là Sở Công Thương nơi tổ chức; chương trình rộng nhiều tỉnh có thể thuộc Bộ Công Thương. Hầu hết thủ tục hiện làm được trực tuyến.
Minigame trên Facebook: vì sao dễ "dính" nhất
Minigame kiểu "thả tim, chia sẻ, bình luận số may mắn, chọn ngẫu nhiên ba bạn nhận quà" rất phổ biến vì rẻ mà tăng tương tác. Về bản chất, người thắng được chọn ngẫu nhiên, nên đây là chương trình khuyến mại mang tính may rủi. Hình thức này có thủ tục riêng, không thể chỉ đăng bài là xong.
Rủi ro thứ hai đến từ chính cách chọn người thắng. Shop chọn bằng một công cụ quay ngẫu nhiên không ai kiểm chứng, hoặc chọn người quen, rồi bị người tham gia nghi ngờ. Một chương trình may rủi đúng thủ tục có quy định về cách xác định người trúng, công khai kết quả, và xử lý giải không có người nhận.
Thứ ba là thuế. Giải thưởng trúng thưởng có giá trị vượt ngưỡng nhất định là thu nhập chịu thuế của người trúng, và bên trao giải có thể phải khấu trừ. Ngưỡng cụ thể tra văn bản hiện hành.
Không phải mọi cuộc thi đều là may rủi. Cuộc thi chọn ảnh đẹp nhất theo tiêu chí công bố trước, có ban giám khảo, là hình thức khác, có thủ tục khác. Nếu muốn tăng tương tác mà nhẹ thủ tục, cách đơn giản là tặng quà cho mọi người mua trong khung thời gian, không quay số.
Những chiêu khuyến mại gây rắc rối
Giá gạch ảo. Nâng giá niêm yết lên rồi "giảm" về giá bán thường. Đây là thông tin sai về khuyến mại.
"Sale sốc cuối cùng" tuần nào cũng có. Khách nhận ra, và thời gian khuyến mại công bố không đúng thực tế.
Quà tặng hết mà không báo. Đã công bố tặng quà thì phải giao, hoặc thông báo rõ khi hết.
Điều kiện ẩn. Mã giảm giá chỉ dùng cho vài món nhưng không nói trước.
Ép khách mua thêm để nhận ưu đãi đã hứa. Thay đổi điều kiện sau khi khách đã mua là vi phạm cam kết.
Không trao giải minigame. Người tham gia có thể khiếu nại, và chương trình may rủi có nghĩa vụ trao giải rõ ràng.
Khuyến mại hàng không được phép bán. Hàng cấm, hàng chưa rõ nguồn gốc không được dùng để khuyến mại hay làm quà.
Khuyến mại cho rượu, thuốc. Một số nhóm hàng bị cấm hoặc hạn chế khuyến mại. Tra trước khi làm.
Chuẩn bị một chương trình khuyến mại online
Áp cho shop nhỏ muốn chạy một đợt giảm giá hoặc tặng quà trong dịp lễ:
- Chọn hình thức và viết thể lệ. Thời gian, hàng áp dụng, mức giảm hoặc quà, điều kiện, số lượng.
- Kiểm tra giới hạn. Mức giảm tối đa, giá trị quà tối đa, nhóm hàng bị cấm khuyến mại.
- Làm thủ tục thông báo hoặc đăng ký nếu thuộc diện. Trực tuyến với Sở Công Thương, trước thời hạn quy định.
- Đăng thể lệ công khai. Bài ghim, trang sản phẩm. Khách đọc được trước khi mua.
- Chạy đúng như công bố. Không kéo dài, không đổi điều kiện giữa chừng mà không báo.
- Lưu hồ sơ. Thể lệ, xác nhận thủ tục, danh sách người nhận quà hoặc trúng thưởng.
- Báo cáo kết quả nếu được yêu cầu. Chương trình may rủi thường có nghĩa vụ báo cáo sau khi kết thúc.
Khuyến mại trên sàn: sàn lo thủ tục hay mình lo?
Các đợt sale lớn do sàn tổ chức, như ngày đôi, có thể do sàn chịu trách nhiệm về chương trình chung. Nhưng phần giảm giá riêng của từng shop, mã giảm giá shop tự phát hành, quà tặng kèm đơn của shop là chương trình của shop.
Cách nhìn thực tế: chương trình nào do mình quyết định mức giảm, mình bỏ tiền ra, mình công bố, thì mình là bên khuyến mại. Đọc kỹ điều khoản của sàn để biết phần nào sàn đứng ra.
Tham gia chương trình của sàn thường kèm điều kiện phải giữ giá trong một khoảng thời gian trước đợt sale. Đó cũng là để chống giá gạch ảo; đừng tìm cách lách.
Nếu không chắc chương trình của mình có phải làm thủ tục không, gọi Sở Công Thương nơi kinh doanh hỏi một lần. Câu trả lời đó dùng được cho nhiều đợt sau.
Khi nào nên hỏi luật sư hoặc cơ quan có thẩm quyền?
Chương trình may rủi có giải giá trị lớn. Thủ tục, thuế, trích nộp giải không người nhận.
Khuyến mại trên phạm vi nhiều tỉnh. Cơ quan nhận hồ sơ có thể khác.
Hàng thuộc nhóm hạn chế khuyến mại. Rượu, thuốc, sữa cho trẻ nhỏ.
Hợp tác khuyến mại với nhãn hàng khác. Ai là bên tổ chức, ai chịu trách nhiệm.
Khách khiếu nại về giải thưởng. Gom hồ sơ chọn người thắng, hỏi luật sư trước khi trả lời.
Không chắc có thuộc diện được miễn thông báo không. Hỏi Sở Công Thương.
Bị đề nghị giải trình về khuyến mại. Chuẩn bị thể lệ, hồ sơ, hỏi người có chuyên môn.
Câu hỏi thường gặp
Shop online giảm giá có phải thông báo với Sở Công Thương không?
Giảm giá là một hình thức khuyến mại, nhiều trường hợp phải thông báo trước khi thực hiện, trừ trường hợp được miễn theo quy định. Hỏi Sở Công Thương nơi kinh doanh nếu không chắc.
Minigame bình luận chọn ngẫu nhiên trên Facebook có hợp pháp không?
Chọn người thắng ngẫu nhiên là chương trình mang tính may rủi, có thủ tục riêng. Làm không đúng thủ tục có thể bị xử lý, nên tìm hiểu trước khi tổ chức.
Được giảm giá tối đa bao nhiêu phần trăm?
Quy định có giới hạn mức giảm tối đa với hàng hoá, dịch vụ khuyến mại, trừ một số trường hợp như hàng thanh lý theo quy định. Con số cụ thể tra văn bản hiện hành.
Người trúng thưởng minigame có phải nộp thuế không?
Giải thưởng có giá trị vượt ngưỡng là thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân, bên trao giải có thể phải khấu trừ. Ngưỡng tra văn bản hiện hành hoặc hỏi kế toán.
Ghi giá gạch cao rồi giảm có sao không?
Giá trước khi giảm phải là giá bán thật trước đó. Nâng giá gạch để tạo cảm giác giảm nhiều là thông tin sai về khuyến mại.
Tặng quà kèm đơn hàng có phải xuất hoá đơn cho quà không?
Hàng hoá dùng để khuyến mại có quy định riêng về hoá đơn và thuế. Hỏi kế toán cách ghi nhận cho đúng.
