Doanh nghiệp mới thành lập và doanh nghiệp có doanh thu năm trước không vượt một ngưỡng do luật quản lý thuế quy định được kê khai thuế giá trị gia tăng theo quý; vượt ngưỡng thì kê theo tháng. Kỳ kê khai được xác định theo từng năm, nếu đổi thì đổi từ đầu năm, không đổi giữa chừng.
Nghe thì rõ, nhưng trên thực tế người ta hay nhầm ba chuyện: tưởng thuế thu nhập cá nhân khấu trừ cũng phải nộp tờ khai mọi kỳ như thuế giá trị gia tăng, tưởng mình được tự chọn tháng hay quý tuỳ thích, và quên rằng doanh nghiệp mới chạy chưa đủ một năm có cách tính riêng. Ba chuyện đó đủ làm một công ty nhỏ nộp tờ khai sai kỳ cả năm mà không biết.
Ngưỡng doanh thu cụ thể, hạn nộp đúng ngày thì nên xem văn bản hiện hành hoặc lịch thuế của cơ quan thuế; bài này nói cách xác định và những chỗ hay trượt.
Căn cứ nào quyết định kê khai theo tháng hay theo quý?
Căn cứ chính là tổng doanh thu bán hàng hoá, cung cấp dịch vụ của năm liền trước. Doanh thu năm trước ở mức ngưỡng trở xuống thì đủ điều kiện kê khai quý; vượt thì kê tháng. Người nộp thuế tự xác định thuộc diện nào, cơ quan thuế không gửi thư báo từng năm.
Doanh nghiệp mới bắt đầu hoạt động được kê khai theo quý. Sau khi đã kinh doanh đủ mười hai tháng, năm tiếp theo mới căn cứ vào doanh thu của năm trước liền kề để xác định lại. Chỗ hay nhầm: năm đầu chỉ hoạt động vài tháng, doanh thu nhìn nhỏ, nhưng quy định có cách tính riêng cho năm chưa đủ mười hai tháng, nên hỏi kế toán trước khi kết luận.
Kỳ kê khai được giữ ổn định cho cả năm dương lịch. Nghĩa là không có chuyện tháng này doanh thu cao kê tháng, tháng sau thấp kê quý. Nếu năm trước vượt ngưỡng thì cả năm nay kê tháng, kể cả khi năm nay buôn bán chậm.
Một doanh nghiệp đủ điều kiện kê quý vẫn có thể chọn kê tháng nếu thấy tiện. Chiều ngược lại thì không: không đủ điều kiện mà kê quý là sai kỳ, mỗi tờ khai thiếu đều có thể bị tính là chậm nộp.
Kê tháng và kê quý khác nhau ở đâu trong công việc thật
Bảng dưới so theo việc phải làm, không theo số liệu. Hạn nộp nêu theo nguyên tắc; ngày cụ thể xem lịch thuế hiện hành.
| Khía cạnh | Kê khai theo tháng | Kê khai theo quý |
|---|---|---|
| Số tờ khai thuế GTGT mỗi năm | Mười hai tờ | Bốn tờ |
| Hạn nộp tờ khai | Trong tháng kế tiếp tháng phát sinh | Trong tháng đầu của quý kế tiếp |
| Nhịp đối chiếu hoá đơn | Hằng tháng, sai sót lộ sớm | Ba tháng một lần, dồn việc cuối quý |
| Dòng tiền nộp thuế | Nộp đều từng tháng | Nộp một lần lớn hơn sau mỗi quý |
| Ai thường thuộc diện | Doanh nghiệp doanh thu năm trước vượt ngưỡng | Doanh nghiệp mới, doanh nghiệp nhỏ |
| Rủi ro hay gặp | Quên nộp tờ khai của tháng không phát sinh | Hoá đơn sót của tháng đầu quý bị quên đến cuối quý |
Kê quý ít tờ khai hơn nhưng không có nghĩa là nhẹ việc hơn. Tiệm nào để hoá đơn dồn ba tháng mới mở ra xem thường mất cả tuần cuối quý để dò từng hoá đơn đầu vào.
Thuế thu nhập cá nhân khấu trừ có cùng kỳ với thuế GTGT không?
Giống về kỳ, khác về nghĩa vụ nộp tờ khai. Thuế thu nhập cá nhân mà doanh nghiệp khấu trừ của nhân viên, cộng tác viên có tờ khai, hạn và trường hợp miễn nộp tờ khai riêng; đừng đánh đồng hoàn toàn với thuế GTGT.
Nguyên tắc chung. Doanh nghiệp đã kê thuế GTGT theo tháng thì thuế thu nhập cá nhân khấu trừ cũng theo tháng. Doanh nghiệp đủ điều kiện kê GTGT theo quý thì được chọn kê thu nhập cá nhân theo quý. Tiêu chí này từng khác ở các thời kỳ trước, nên kiểm lại văn bản hiện hành.
Tháng không phát sinh khấu trừ. Nếu trong kỳ không khấu trừ đồng thuế thu nhập cá nhân nào thì không phải nộp tờ khai thu nhập cá nhân của kỳ đó, khác với thuế GTGT.
Thuế GTGT thì vẫn phải nộp tờ khai dù không phát sinh. Tháng hay quý không bán được gì, doanh nghiệp vẫn nộp tờ khai GTGT ghi không. Bỏ trống là bị coi như chưa nộp.
Thuế thu nhập doanh nghiệp không kê theo tháng hay quý. Doanh nghiệp tạm nộp theo quý và quyết toán năm, không nộp tờ khai tạm tính hằng quý như thời trước.
Lệ phí, phí khác có lịch riêng. Đừng suy kỳ của khoản này sang khoản khác. Lập một bảng nhỏ ghi từng loại thuế, kỳ, hạn của doanh nghiệp mình.
Hộ kinh doanh có cách kê riêng. Bài này nói doanh nghiệp. Hộ kinh doanh có kỳ khai, cách tính theo hướng dẫn dành cho hộ, nên xem bài riêng hoặc hỏi cơ quan thuế quản lý.
Ghi chú kỳ kê khai vào hồ sơ thuế của công ty. Đầu mỗi năm, kế toán ghi một dòng: năm nay kê GTGT tháng hay quý, căn cứ doanh thu năm trước là bao nhiêu. Khi đổi kế toán, người mới đọc là biết.
Đổi từ kê tháng sang kê quý (hoặc ngược lại) thế nào
Việc đổi xảy ra ở đầu năm, khi doanh thu năm trước đã chốt. Quy trình hiện hành nhìn chung như sau; chi tiết mẫu biểu hỏi kế toán hoặc cơ quan thuế.
- Chốt doanh thu năm trước. Lấy từ sổ kế toán và tờ khai đã nộp, so với ngưỡng trong văn bản đang áp dụng.
- Xác định năm nay thuộc diện nào. Đủ điều kiện kê quý mà đang kê tháng thì được chuyển; vượt ngưỡng mà đang kê quý thì buộc chuyển sang tháng.
- Thông báo việc thay đổi theo cách cơ quan thuế hướng dẫn. Thường là gửi kèm hoặc ghi nhận ngay trên tờ khai của kỳ đầu tiên áp dụng kỳ mới. Không đổi bằng cách cứ thế nộp theo kỳ khác.
- Kiểm tra trên hệ thống thuế điện tử. Sau khi nộp tờ khai kỳ đầu, xem hệ thống đã ghi nhận kỳ mới chưa; nếu vẫn báo thiếu tờ khai tháng thì hỏi ngay.
- Cập nhật lịch việc nội bộ. Đổi nhắc hạn trong lịch của kế toán và của chủ doanh nghiệp, nhất là tháng chuyển giao đầu năm.
Ví dụ dễ hình dung: một công ty bán thiết bị quán cà phê kê quý ba năm liền, năm vừa rồi trúng vài hợp đồng lớn nên doanh thu vượt ngưỡng. Năm nay họ phải kê tháng ngay từ tháng một. Nếu kế toán quên và vẫn đợi đến tháng tư mới nộp tờ khai quý một, thì ba tờ khai tháng đều bị tính là nộp chậm.
Khi nào nên hỏi kế toán hay cơ quan thuế?
Năm đầu tiên hoạt động không trọn mười hai tháng là ca nên hỏi, vì cách quy doanh thu để so ngưỡng có hướng dẫn riêng và đã từng thay đổi. Doanh nghiệp vừa sáp nhập, chia tách, hoặc vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên công ty cũng vậy.
Nếu phát hiện mình đã kê sai kỳ trong nhiều tháng, đừng tự nộp bù một loạt tờ khai theo kỳ khác. Hỏi cơ quan thuế quản lý cách xử lý, vì có ca phải nộp tờ khai đúng kỳ, có ca được hướng dẫn khai bổ sung.
Doanh nghiệp có chi nhánh, địa điểm kinh doanh ở nơi khác hoặc có hoạt động xây dựng, sản xuất ở nơi khác trụ sở thì việc khai thuế GTGT có thể phải tách theo nơi. Phần này phức tạp, người không chuyên dễ sai.
Còn lại, những doanh nghiệp nhỏ bán hàng, dịch vụ ổn định một chỗ thì chỉ cần nhớ đầu năm xác định kỳ một lần, ghi lại, và nộp đủ tờ khai kể cả kỳ không phát sinh.
Câu hỏi thường gặp
Công ty mới thành lập kê khai thuế theo tháng hay quý?
Doanh nghiệp mới bắt đầu hoạt động được kê khai thuế GTGT theo quý. Sau khi kinh doanh đủ mười hai tháng mới căn cứ doanh thu năm trước để xác định lại cho năm tiếp theo.
Đủ điều kiện kê quý có được chọn kê tháng không?
Được. Doanh nghiệp đủ điều kiện kê quý có thể chọn kê tháng nếu muốn đối chiếu sát hơn. Chiều ngược lại thì không: vượt ngưỡng mà vẫn kê quý là sai kỳ.
Quý không có doanh thu có phải nộp tờ khai GTGT không?
Có. Tờ khai GTGT vẫn phải nộp dù không phát sinh, chỉ ghi số không. Khác với thuế thu nhập cá nhân, kỳ không khấu trừ thì không phải nộp tờ khai thu nhập cá nhân.
Đổi kỳ kê khai giữa năm được không?
Không. Kỳ kê khai ổn định cả năm dương lịch và chỉ đổi từ đầu năm sau khi đã chốt doanh thu năm trước.
Hạn nộp tờ khai quý là khi nào?
Theo nguyên tắc, hạn nộp tờ khai quý rơi vào tháng đầu tiên của quý kế tiếp. Ngày cụ thể và trường hợp trùng ngày nghỉ nên xem lịch thuế của cơ quan thuế.
Kê khai sai kỳ nhiều tháng thì làm sao?
Liên hệ cơ quan thuế quản lý hoặc nhờ kế toán xem lại toàn bộ để được hướng dẫn cách nộp đúng. Làm sớm thì phần chậm nộp ít hơn so với để đến khi bị kiểm tra.
